Adem en stress

De lijst met beroepen waar de werkdruk hoger is dan gemiddeld is lang. Vooral koks, artsen, juristen en leerkrachten in het basisonderwijs ervaren volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden gemiddeld een zeer hoge werkdruk. Een van de redenen van het ervaren van werkdruk is emotionele belasting. Deze reden wordt vooral aangevoerd door artsen en leerkrachten. Volgens een onderzoek van TNO zijn er een aantal sectoren die eruit springen wat betreft de hoeveelheid werknemers met burn-out-klachten. Daar is de werkdruk dus te lang te hoog geweest. In het onderwijs kampt ruim 20 procent van de werknemers met burn-out-klachten, gevolgd door de sector gezondheid en welzijn met ruim 15 procent.

Wat gebeurt er eigenlijk in het lichaam wanneer er veel stress is? 

Als je last hebt van stress gebeurt er van alles in je lichaam: voedingsstoffen worden minder goed opgenomen, je krijgt minder zuurstof in je bloed, je hormonen raken uit balans en je bloedtoevoer en stofwisseling worden vertraagd. In feite krijgt stress alle prioriteit van je lichaam! Alle processen in je lichaam worden als het ware “stop” gezet om voorrang te geven aan het opvangen van stress. Daarom is chronische stress dus zo slecht voor het lichaam. Stress strekt zich vaak uit over een langere periode en het vervelende is dat het er vaak zo insluipt dat je zelf eigenlijk niet eens in de gaten hebt dat je last hebt van stress. Binnen de adem- en ontspanningstherapie Methode Van Dixhoorn spreken we dan over gewoon geworden overspanning.

Sommige soorten stress, zoals de emotionele belasting die artsen ervaren, zijn niet te vermijden. Maar wanneer je op een negatieve manier reageert op stressfactoren, je gevoelens en emoties niet meer de baas bent, het gevoel hebt dat je de situatie niet meer in de hand hebt en/of heel lang na de stresssituatie nog last hebt van de effecten, dan kan stress dus schadelijk worden voor je gezondheid. Reden genoeg om te kijken wat je zelf kunt veranderen wanneer je veel stress ervaart.

De relatie tussen adem en spanning

Meestal verloopt het ademen onbewust. Wanneer we niet bewust ademen, wordt de ademhaling gestuurd door het ademhalingscentrum dat zorgt voor afstemming van de ademhaling op de behoefte van het lichaam. Maar het ademhalingscentrum wordt ook nog door externe factoren als stress en emoties beïnvloed. Bij hevige stress, angst of ingrijpende emotionele gebeurtenissen wordt het ademcentrum geprikkeld en gaat je ademhaling zich automatisch versnellen. Wanneer het stressmoment voorbij is vertraagt de ademhaling zich als het goed is dan weer vanzelf. Maar bij langdurige, chronische stress raakt je lichaam aan deze toestand gewend, het ademhalingscentrum raakt ontregeld en de hoge en versnelde ademhaling is gewoon geworden.

In periodes van grote druk is de aandacht vooral in het hoofd, signalen in het lichaam worden niet of nauwelijks opgevangen, de adem trekt omhoog, versnelt en wordt oppervlakkig. Wanneer je ontspannen bent is de adem laag en rustig. Eigenlijk is de adem dus een soort spiegel van hoe het met je is: ben je erg druk dan is de adem hoog in de borst, ben je ontspannen dan is deze laag in de buik. Andersom heeft het ervaren van een diepe adem een rustgevend effect!

Tips

Hoewel aan sommige vormen van druk niet te ontkomen is, kun je misschien proberen om kleine momenten van ontspanning in te bouwen :

  • Laat zo nu en dan eens je aandacht dwalen door je lichaam. Wat voel je? Is er ergens spanning aanwezig? Trek je misschien je schouders op, is er spanning in je buik, een frons in je voorhoofd? Als je iets voelt : laat los!
  • Leg zo nu en dan eens je hand op je buik en wordt je bewust van het gevoel van je hand op je buik. Voel de warmte, de druk, de vorm van je hand. Door met je volledige aandacht bij je hand te zijn, trekt je adem omlaag.
  • Voel hoe je zit. Voel je voeten op de grond, je billen op de stoel. Is de aandacht laag in het lichaam, dan zal de adem volgen.
  • Zet het raam even open, voel de frisse lucht en adem een paar keer wat dieper in en langer uit. Volg de ademstroom in je lichaam. Voel hoe de frisse lucht naar binnen stroomt door je neus. Neem waar dat de lucht die naar buiten stroom wat warmer is.
  • Rek je een keertje helemaal uit en gaap. Draai cirkeltjes met je schouders, en draai je hoofd een paar keer van links naar rechts.
  • Doe na een dag werken en voor je naar huis gaat een korte ontspanningsoefening.

Vind je dit een fijne oefening? Kijk dan eens naar de module Just Relax die 9 januari start. Via het besloten Instagram account Just Relax 2023 ontvang je vier weken lang, elke werkdag zo’n soort oefening op je feed!

Ik wens je een ontspannen werkdag!