Het Achtvoudige Pad : Dharana

Inmiddels zijn we aanbeland bij de zesde trede van het achtvoudige pad : Dharana, concentratie. Patanjali geeft de volgende definitie van Dharana: “Concentratie (dharana) is het proces van vasthouden of fixeren van de aandacht op een object of plaats. De geest is vrij binnen de periferie van dit gebied, maar moet niet over de grens gaan”.

Alles stadia die we tot nu toe gedaan hebben bij het achtvoudige pad zijn een voorbereiding tot de Dhyana, Meditatie. Dharana, concentratie is daar nog één stap voor en is een zaak van wilskracht. Het is iets wat we niet kunnen bereiken zonder regelmatig te oefenen. Als je het probeert zal je merken hoe moeilijk dit kan zijn. Het is heel belangrijk dat je het voorwerp van je concentratie zorgvuldig kiest, omdat het iets moet zijn waarop je je spontaan kan concentreren zonder te forceren. Als je te hard probeert om je te concentreren zal je eindigen met tandengeknars en gespannen gezichtsspieren.

Geforceerde concentratie is geen echte concentratie en creëert spanning in de geest die ons afleidt van het pad van Dhyana. We zouden de activiteiten van onze geest moeten limiteren binnen de beperkte sfeer die het voorwerp toelaat.

Vanaf het moment dat het terugtrekken van de zintuigen (Pratyahara) compleet is kan je leren één van je zintuigen te richten op een centraal punt of een voorwerp.