Het Achtvoudige Pad : Pratyahara

Gepubliceerd door Yolande Kylstra op 7 april 2015

De Yama’s, de Niyama’s, Asana en Pranayama zijn de eerste vier stappen van het achtvoudige yogapad van Patanjali. Deze week gaan we verder met stap 5 : Pratyahara.

In de asana’s proberen we beheersing te krijgen over ons lichaam. Met pranayma proberen we onze adem en daaarmee onze gedachten enigszins onder controle te brengen. Met pratyahara gaan we nog een stap verder. Pratyahara betekent het terugtrekken van de zintuigen. Hoe doen we dit? Kunnen we alles wat we waarnemen laten rusten of moeten we achter iedere zintuiglijke prikkel aanrennen?

Laten we Savasana als voorbeeld nemen. Liggend in Savasana zijn onze zintuigen doorgaans nog steeds aan het werk. We nemen geluiden waar, geuren en vaak is er ook nog beweging achter de ogen. Is er een onverwacht geluid dan voelen we de behoefte om onze ogen te openen en te kijken waar dat geluid vandaan komt. En anders doen we een poging om dit geluid te plaatsen. Kortom: in Savasana zijn onze zintuigen ons nog steeds de baas. Hoe keren we dit om en worden wij de baas over onze zintuigen?

We kunnen geen beheersing krijgen over onze zintuigen als de gedachten door ons hoofd razen of als we vol emoties zitten. Daarvoor moeten we dus leren onze gedachten tot bedaren te brengen. Dat leert pranayama ons. Maar daarnaast hebben we een keuze: we hoeven onze zintuigen niet achterna te rennen. We kunnen iets waarnemen, zonder oordeel, zonder gedachte, zonder emotie. Hiervoor moet je leren leven zonder ‘herinnering’. Want de geur van vers gebakken brood doet ons denken aan dat lekkere brood. Voor je het weet is dat brood gekocht en hebben we die cake ook maar meegenomen. En voor je het weet zijn je gedachten afgedwaald naar een gevoel van lang geleden dat past bij deze geur. Zo werkt het ook voor de andere zintuigen.

Pratyahara staat dus voor het je afsluiten van de aandacht voor de indrukken die van buitenaf op je af komen.
Je krijgt een mentale controle over de zintuigen, maar laat ook indrukken, die de zintuigen met je communiceren los en je laat je niet beïnvloeden door gevoelens van geluk of ongeluk die ze veroorzaken.

Je kunt de pratyahara de hele dag door oefenen. Dit is prettig in deze tijd waarin je zintuigen juist op allerlei manieren en contine geprikkeld worden. Denk bijvoorbeeld aan reclame op TV, uitgangborden en etalages in winkelstaten, etc.

Je kunt de zintuigen bijvoorbeeld zuiveren door het vermijden van negatieve en stressvolle indrukken zoals bijvoorbeeld TV kijken. Je kunt je ook focussen op positieve en rustgevende indrukken.
Daarnaast kun je oefeningen doen zoals bijvoorbeeld je blik laten rusten op een rustgevend natuurbeeld, of het luisteren naar de stilte, proberen te voelen van de vloer met je vingertoppen, maar ook het horen van innerlijke geluiden.

Een ander aspect van Pratyahara is het terugtrekken van de prana (levenskracht) uit de zintuigen en je concentreren op je derde oog of op je hartchakra. Bij de yoganidra wordt de prana uit je hele lichaam terug getrokken.

Bron: Yoga Dipika, BKS Iyengar

Tags:

Ik ben Yolande Kylstra, logopedist, ademtherapeut en yogadocent. In dit blog schrijf ik over onderwerpen die in mijn praktijk aan de orde komen, zowel op het gebied van de logopedie als over yoga.

cover logopedie.jpg

 

 

 

 

 

blog comments powered by Disqus